środa, 27 marca 2019

W 14 uniwerków dookoła Słowiańszczyzny: cz. 3 (System edukacji na Ukrainie)

Okej, no to teraz będzie trzecia część, poświęcona kolejnemu państwu :) 

Let's stsrt! 

***** 

System edukacji na Ukrainie 

Rozmawiałam z koleżanką Władą z miasta Donieck we wschodniej Ukrainie😊. 

Ja: Jak wygląda system edukacji na Ukrainie?

Włada: Poziomy edukacji na Ukrainie: początkowa, ogólna edukacja (przedszkola, gimnazja, szkoły, licea pierwszego stopnia); 
Podstawowa, ogólna średnia edukacja (gimnazja, szkoły, licea drugiego stopnia);
Pełna ogólna średnia edukacja (gimnazja, szkoły, licea trzeciego stopnia); edukacja zawodowo-techniczna (licea, PU, PTU);podstawowa wyższa edukacja (technikum, instytut, uniwersytet) n pełna wyższa edukacja (instytut, uniwersytet). 

Ja: Jak wygląda nauka na pierwszym etapie edukacji? 

Włada: Na pierwszym etapie, dzieci, kiedy kończą trzy lata idą do przedszkola. Ha początku jest to żłobek, potem młodsza, średnia i starsza grupa. W przedszkolu dzieci znajdują się do 6 roku życia, czasem do 5. Po przedszkolu idą do 1 klasy. Może to być szkoła ogólna, liceum, gimnazjum, czy prywatna szkoła - o tym już decydują rodzice. W szkole dzieci mogą uczyć się 9 lub 11 lat. Jeśli dziecko zdecydowało uczyć się 9 lat, to po szkole wstępuje do koledżu czy technikum. Jeśli 11 lat, to może tak samo wstąpić do koledżu, technikum, czy w BUZ. 

Ja: Jakie są przedmioty w ukraińskich szkołach? 

Włada: Uczymy się wielu przedmiotów. Jest to algebra, geometria, chemia, fizyka, język i literatura ukraińska, język i literatura rosyjska, plastyka, WF, języki obce (w każdej szkole inaczej. Język angielski jest obowiązkowy, drugim językiem obcym może być niemiecki, francuski, włoski, czy jakiś inny.) Uczymy się też astronomii, geografii, informatyki. W mojej szkole były jeszcze tańce, literatura Anglii i krajoznawstwo Anglii. (Te przedmioty były w języku angielskim. Dzieci w szkołach uczą się wielu przedmiotów, mogłam o czymś zapomnieć, przepraszam.) 
 
Ja: Jak wygląda system oceniania? Oceny od 1 do 6 czy inaczej? 

Włada: Mamy system oceniania od 1 do 12. Gdzie 12 to najlepsza ocena a 1 to najniższy poziom oceny. 

Ja: Czy poziom edukacji jest dobry? 

Włada: Poziom edukacji jest u nas bardzo dobry. Mamy możliwość wstąpić nie tylko do BUZów ukraińskich ale także do uniwersytetów jakiegokolwiek innego kraju. (Do tego są potrzebne pieniądze, dużo pieniędzy.) 
 

 Ja: Jak wygląda wyższa edukacja? 

Włada: Żeby otrzymać wyższą edukację, należy wstąpić w wyższą placówkę oświatową. Dla tego, po nauce w szkole trzeba ukończyć 11 klas, zdać egzamin ZNO (zewnętrzne, niezależne ocenianie). Obowiązkowym przedmiotwm jest język i literatura ukraińska, potem następują przedmioty, jakie są potrzebne, by wstąpić do wyższej placówki, którą wybrał przyszły student. Po udanym egzaminie, można składać dokumenty do BUZu. 

Ja: Jak wygląda nauka języków ukraińskiego i rosyjskiego? 

Włada:  Lekcje ukraińskiego i rosyjskiego odbywają się dwa razy w tygodniu (w moje szkoke tak było. Jak już mówiłam, w każdej szkole jest inaczej. My na tych przedmiotach uczymy się zasad, piszemy dyktanda i różne kontrolne prace. 

Ja: Jakieś zabawne wspomnienia ze szkoły, czy uniwersytetu? 

Włada: Swój pierwszy września zapamiętałam na zawsze, dzwoniłam w dzwonek (dawałam pierwszy dzwonek). Niósł mnie na barana straszoklasista. (Tak u nas przyjęto). To był cudowny i bardzo ekscytujący dzień. Pamiętam dwie ogromne kokardy na długich kitkach, piękną niebieską sukienkę i białą bluzkę. Nowe białe buty i skarpetki na nogach. Ogromny bukiet kwiatów, mojego pierwszego nauczyciela i ciężką teczkę. To moje najpiękniejsze wspomnienia ze szkoły. 

***** 

Wersja Ukraińska:
 

Я: Як виглядає система освіти в Україні?

Влада: Рівні освіти на Україні: початкова загальна освіта (сади, гімназії, школи, ліцеї 1-ої ступені);
базову загальну середню освіту (гімназії, школи, ліцеї 2-го ступеня);
повну загальну середню освіту (гімназії, школи, ліцеї 3 їй ступені);
професійно-технічна освіта (ліцеї, ПУ, ПТУ);
базову вищу освіту (технікум, інститут, університет);
повну вищу освіту (інститут, університет).

Я: Як виглядає навчання на першому етапі освіти?

Влада: На першому етапі дітки,коли їм виповнюеться 3 роки,йдуть у дитячий садок . Спочатку це яслі,потім молодша,середня,та старша групи. У садочку діти знаходяться до 6 років, іноді до 5. Після садочку малеча йде до 1го класу. Це може бути загальноосвітня школа,ліцей, гімназія чи приватна школа-це вже вирішують батьки. У школі діти можуть навчатися 9 або 11 років. Якщо дитина вирішила навчатися 9 років,то після школи поступає в коледж чи в технікум. Якщо 11 років ,то можно також поступати в технікум,коледж чи в ВУЗ.

Я: Які предмети є в українських школах?

Влада: У нас вивчается багато предметів. Це й алгебра,геометрія,хімія, фізика,українська мова та література,російська мова та література, малювання,фізична культура, іноземні мови (в усіх школах по різному . Обов'язковою является англіська мова,друга іноземна може бути німецька,французська,італійска чи якась інша). Також ми вивчаемо астрономію, географію, інформатику. У мене в школі ще були танці, література Англії, та країнознавство Англії. (Ці предмети були на англійській мові. Діти у школі вивчають багато предметів,я могла щось і забути,пробач мене)



Я: Як виглядає система класифікації? Оцінки від 1 до 6 чи інакше?

Влада: Система оцінювання у нас від 1 до 12. Де 12 це найвища оцінка,1-це нижчий рівень оцінки.

Я: Чи хороший рівень освіти?

Влада: Рівень освіти у нас дуже хороший. Ми маємо змогу поступити не тільки у ВУЗи України,а ще до університетів будь якої іншої країні .(Для цьго потрібні кошти,багато коштів)


Я: Як виглядає вища освіта?

Влада: Щоб отримати вищу освіту треба поступити у вищий навчальній заклад. Для цьго після навчання у школі,треба закінчити 11 классів, здається іспит- ЗНО (зовнішне незалежне оцінювання) Обов'язковий предмет це українська мова та література, далі йдуть предмети ,які треба для вступу до вищого закладу, який обрав майбутній студент. Після успішних іспитів,можна подавати документи до ВУЗу.

Я: Як виглядає навчання української та російської мов?

Влада: Навчання української и російської мови проходить 2 рази в неділю ( у моїй школі було так) Я ж кожу у всіх школах по різному. Ми на цих предматах вивчаємо правила ,пишемо диктанти та різноманітні контрольні роботи.

Я: Якісь смішні спогади зі школи чи університета?

Влада: Своє перше вересня я запам'ятала назавжди я дзвонила в дзвіночок (Давала Перший дзвінок) Менш ніс на плечі старшокласник. (Так у нас прийнято) Це був чудовий і дуже хвилюючий день. Пам'ятаю величезні білі банти на двох довгих хвостах, красивий синій сарафан і біла блузка. Нові білі туфельки і гольфи на ногах. Величезний букет квітів, моїй першій вчительці і важкий портфель. Це були найяскравіші спогади про школу.

W 14 uniwerków dookoła Słowiańszczyzny: cz. 2 (System edukacji na Białorusi)

No dobra! Niniejszym przesyłam drugą część wywiadu na temat edukacji w krajach słowiańskich.

Let's start! 

 *****

System edukacji na Białorusi. 

Rozmawiałam z koleżanką Lerą z Pińska w południowej Białorusi😊.

 
Ja: Jak wygląda system edukacji na Białorusi? 

Lera: 1 poziom - przedszkola, 2 poziom - szkoła średnia/gimnazjum/liceum, 3 poziom - średnie specjalistyczne (ucziliszcza, technikum) albo wyższe - uniwersytet, 4 poziom - magistratura. 

Ja: Jak wygląda nauka na pierwszym etapie?

Lera: Dzieci uczą się czytać,  pisać. Przedszkolna edukacja nie jest obowiązkowa, ale większość dzieci chodzi do przedszkola.

Ja: Czy tak, jak tu dzieci uczą się czytać dwa razy - w szkole i przeszkolu?

Lera: Dokładnie tak. Czytać, liczyć liczby, pisać.

Ja: Jacy nauczyciele są w szkołach Białorusi? 

Lera: Myślę, że tacy sami, jak w innych krajach: nauczyciele języków (rosyjskiego, białoruskiego, obcego), matematyka, fizyka, chemia, biologia, literatura, geografoa, WF... 

Ja: Czy poziom edukacji jest dobry? 

Lera: Myślę, że tak.

Ja: W jakim wieku dzieci zaczynają chodzić do szkoły? 

Lera: W wieku 7 lat, oczywiście.

Ja: Jak działa system oceniania? Oceny od 1 do 6 czy inaczej? 

Lera: 10 stopniowy system. 10 to najwyższa ocena. 

Ja: Jak wygląda nauka w uniwersytecie w Białorusi? 

Lera: Każdy student pisze dyplom dla którego chodzi na praktykę na ostatnich kursach. Czyta literaturę, tworzy własne wnioski.

Ja: Czy język białoruski jest dobrze nauczany w szkołach?

Lera: Jeśli ktoś chce - ten uczy się dobrze. Podręczniki są dobre, zadania liczne. Ale brakuje praktyki tak, jak w życiu prawie nikt nie wykorzystujejęzyka białoruskiego, tylko rosyjski. 

Ja: Jakieś śmieszne wspomnienia ze szkoły, czy uniwesytetu? 

Lera: Mieliśmy lekcję na uniwersytecie. Mojej przyjaciółce spodobał się jeden chłopak a ona jemu. Ona bardzo się go wstydziła. Zawołali ją do tablicy. I kiedy szła obok dzwi do tablicy, drzwi nagle otworzyły się w tym samym momencie i ją uderzyły i wcisnęły w ławkę. Ona poczerwieniała i taka zagubiona była. Ale to było tak urocze w tym samym momencie :) 

***** 

Wersja białoruska: 

Я: як выглядае сістэма адукацыі ў Беларусі?

Лера: 1 узровень- дзицячыя сады
2 узровень - сярэдняя школа/гимназия/лицэй
3 узровень - сярэднее спецыяльнае (вучылишча/тэхникум) або вышэйшые (университэт)
4- магистратура

Я: як выглядае навука на першым этапе?

Лера: Дзяцей вучаць чытаць, писаць. Дашкольная адукацыя не з’яуляецца абавязковай, але большасць дзяцей ходзяць у дзицячыя сады.

Я: Гэтак жа, як тут дзеці вучацца чытаць двойчы - у школе і ў дзіцячым садзе?

Лера: Менавита, так:) Чытаць, личыць личбы, писаць :)

Я: Якія ёсць настаўнікі ў школах Беларусі?

Лера: Я думаю, такия самыя, як и у иншых краинах: настауники мовы (рускай, беларускай, замежнай), матэматыка, физика, химия, биялогия, литаратуры, геаграфия,физкультура...


Я: Ці з'яўляецца ўзровень адукацыі добры?

Лера: Думаю, што да.

Я: У якім узросце дзеці пачынаюць хадзіць у школу?

Лера: У 7:) як правила:)

Я: Як працуе сістэма класіфікацыі? Ацэнкі ад 1 да 6, ці інакш?

Лера: 10-бальная система) 10-найвышэйшая адзнака.



Я: Як выглядаюць даследаванні ва ўнівэрсытэце ў Беларусі?

Лера: Кожны студэнт пиша дыплом, для гэтага ходзиць на практыку на апошних курсах. Чытае литаратуру, робиць свае вывады.

Я: Ці добра беларускую мову вучаць у школах?

Лера: Хто хоча, той вучыць добра) падручники добрыя, заданни шматликия. Але не хватае практики, так як у жыцци амаль нихто не карыстуецца беларускай мовай, тольки рускай.

Я: Якія-небудзь смешныя ўспаміны са школы ці універсітэта?

Лера: У нас была лекция ва университэце. Маей сяброуке спадабауся адзин хлопец, а яна  яму. Яна вельми сцяснялася яго. Яе вызвали да досцы. И кали яна шла мима дзверы к дошцы, дзвер рэзка  Адчынилася у тый самы момант и яе стукнула и прыжала к партам. Яна пакраснела и Такая разгубленая была:) Але гэта было так мила у тый  самы момант:) 

***** 

Wkrótce kolejna część! 
Miłego! 
D.C.

W 14 uniwerków dookoła Słowiańszczyzny: cz. 1 (System edukacji w Rosji)

Okej, następny temat, tym razem ja sama wymyśliłam!😃 Mam nadzieję, że też będzie interesujące!

Let's start!

*****



System edukacji w Rosji

Rozmawiałam z koleżanką Gulnaz z miasta Kazań w środkowej części Rosji😊

 
Ja: Jak wygląda system edukacji w Rosji? 

Gulnaz: Rosyjski system edukacji jest procesem wychowania i edukacji, mającym na celu rozwój osobowości, poprzez zdobywanie nawyków, wiedzy i umiejętności. Rosyjski system edukacji składa się z następujących głównych etapów: 
1. Edukacja przedszkolna; 
2. Edukacja ogólna; 
3. Szkolnictwo wyższe. 
Przedszkolne organizacje edukacyjne - to przedszkola i żłobki, które organizują opiekę nad dziećmi i edukują je w programie przedszkolnym. 
Kształcenie obowiązkowe dzieli się na początkowe (pierwsze 3 lub 4 klasy), podstawowe (9 klas) i średnie (10 - 11 klas). Obowiązkowa edukacja jest odbierana w organizacjach kształcenia ogólnego: w szkołach, liceach, lub gimnazjach. 
Szkolnictwo średnie zawodowe (SPO) ma na celu szkolenie specjalistów średniego szczebla. SPO można uzyskać po 9 klasach podstawowego, lub 10 - 11 klasach średniego, ogólnego obowiązkowego kształcenia. 
Szkolnictwo wyższe w Rosji realizowane jest na 3 poziomach kształcenia: licencjat i specjalizacja, magistratura, szkolenie kadry wyższej kwalifikacji. Nauka prowadzona jest przez uniwersytety, instytuty i inne organizacje edukacyjne. 

Ja: Jak wygląda nauka na pierwszym etapie? 

Gulnaz: Nauka jest reprezentowana przez nauki przyrodnicze takie, jak fizyka, chemia, biologia. Na tych lekcjach w szkołach odbywają się laboratoryjne i praktyczne prace,w celu zdobycia praktycznych umiejętności. Jeśli chcą nadal zajmować się nauką, uczniowie udają się na uniwersytety z odpowiednimi profilami. 

Ja: Jakie przedmioty są w rosyjskich szkołach? 

Gulnaz: Szkoły mają wiele przedmiotów obowiązkowych i dodatkowych. Na przykład, do dodatkowych przedmiotów zaliczają się zajęcia językowe, wszelkiego rodzaju koła, itd. Ja mieszkam w Republice Tatarstan, my mamy naukę języka i kultury tatarskiej, jako dziedzictwo kulturowe naszej Republiki. 
Obowiązkowe przedmioty obejmują język i literaturę rosyjską, matematykę, fizykę, chemię, biologię, informatykę, język obcy, wychowanie fizyczne, historię, nauki społeczne, itp, w zależności od programu nauczania. 

Ja: W jakim wieku dzieci zaczynają chodzić do szkoły? 

Gulnaz: Dzieci zaczynają uczęszczać do szkoły w wieku 7 lat. 


Ja: Jak wygląda system oceniania? Oceny od 1 do 6, czy inaczej? 

Gulnaz: System oceniania w rosyjskich szkołach jest to 5 punkowy system. Gdzie 5 to "bardzo dobry", 2 - "niezadowalający", 3 - "zadowalający", 4 - "dobry". 

Ja: Jacy są nauczyciele w rosyjskich szkołach? 

Gulnaz: Nauczyciele w szkołach są dość surowi. W szkołach obowiązują pewne zasady postępowania i etykieta uczniów. 

Ja: Czy poziom edukacji jest dobry? 

Gulnaz: Myślę, że poziom edukacji jest całkiem do przyjęcia. Ja uczyłam się w liceum. Z mojego osobistego doświadczenia, zdobyłam dogłębną wiedzę, która przydała mi się na uniwersytecie. 


Ja: Jak wygląda szkolnictwo wyższe? 

Gulnaz: Szkolnictwo wyższe reprezentowane jest przez następujące formy: licencjat, magistratura i specjalizacja (ta forma kształcenia wciąż jest zachowana). Czas studiów licencjackich wynosi 4 lata, magistratura 2 lata. Specjalizacja - 5,5 roku. 
Po ukończeniu magistratury i specjalizacji jest możliwość wstąpienia na studia podyplomowe. 
Po ukończeniu studiów podyplomowych i skutecznej obronie kandydackiej, przyznawany jest stopień Kandydata Nauk. 

Ja: Tatarski język i kultura są starannie nauczane w szkołach? 

Gulnaz: Nauka języka tatarskiego prowadzona jest od absolutnego minimum, tak więc, ponieważ jestem jego rodzimym użytkownikiem, nauka nie sprawiała mi żadnej trudności. 

Ja: Jakieś zabawne wspomnienia ze szkoły, lub studiów? 

Gulnaz: Są raczej zabawne fakty ze szkoły. Uczyłam się w klasie kadetów i nosiliśmy specjalny uniform,  więc zawsze wyróżnialiśmy się na tle innych uczniów. Zawsze odnoszono się do nas, jak do kadetów. 
Zabawnych historii z uniwersytetu jest tak wiele, że ciężko sobie od razu przypomnieć... 
Tak to jest. 

Ja: Bardzo dziękuję za pomoc! 

***** 

Wersja rosyjska: 


Я: Как выглядит система образования в России? 

Гульназ: Российская система образования это процесс воспитания и обучения, направленный на становление личности, путем получения навыков, знаний и умений. Российская система образования представлена следующими основными этапами:
1. Дошкольное образование;
2. Общее образование;
3. Высшее образование.
Дошкольные образовательные организации – это детские сады и ясли, которые организуют присмотр за детьми и обучают их по дошкольной программе.
Обязательное образование подразделяется на начальное (первые 3 или 4 класса), основное (9 классов) и среднее (10-11 классов). Обязательное образование получают в общеобразовательных организациях: в школах, лицеях или гимназиях.
Среднее профессиональное образование (СПО) направлено на подготовку специалистов среднего звена. СПО можно получить после 9-ти классов основного или 10-11-ти классов среднего общего обязательного образования.
Высшее образование в России реализуется по трём уровням образования: бакалавриат и специалитет, магистратура, подготовка кадров высшей квалификации. Обучение проводят университеты, институты и другие образовательные учреждения и организации.

Я: как выглядит наука на первом этапе? 

Гульназ: Наука представлена естественнонаучными предметами, такими как физика, химия, биология. На данных уроках в школах производятся лабораторные и практические работы, с целью получить практические навыки. При желании продолжить заниматься наукой, школьники поступают в университеты с соответсвующими профилями.

Я: Какие предметы в русских школах?

Гульназ: В школах присутствуют ряд обязательных и дополнительных предметов. Например, к дополнительным предметам относятся обучение языкам, всевозможные кружки и т.д. Я проживаю в Республике Татарстан, у нас присутствует обучение татарского языка и литературы, как культурное наследие нашей Республики.
К обязательным предметам относятся русский язык и литературы, математика, физика, химия, биология, информатика, иностранный язык, физическая культура, история, обществознание и т.д. в зависимости от учебного плана.

Я: В каком возрасте дети начинают ходить в школу?

Гульназ: Дети начинают посещать школу в возрасте 7 лет.


Я: Как выглядит система классификации? Оценки от 1 до 6, или иначе?

Гульназ: Система оценок в российских школах представлена 5-ти балльной системой. Где, 5 - это "отлично", 2 - "неудовлетворительно", 3 - "удовлетворительно", 4 - "хорошо".

Я: Какие учителя в русских школах? 

Гульназ: Учителя в школах достаточно строгие. В школах существуют определенные правила поведения и этикета школьников.

Я: Хороший ли уровень обучения? 

Гульназ: Я считаю, что уровень обучения достаточно приемлимый. Я обучалась в лицее. По моему личному опыту, я получила глубокие знания, которые мне пригодились в университете.


Я: Как выглядит высшее образование?

Гульназ: Высшее образование представлено следующими формами: бакалавриат, магистратура и специалитет (данная форма обучения все еще сохраняется). Срок обучени бакалавриата составляет 4 года, магистратура 2 года. Специалитет - 5,5 лет.
После окончания магистратуры и специалитета есть возможность поступить в аспирантуру.
По окончанию аспирантуры и успешной защиты кандидатской, присваивается степень кандидата наук.

Я: Татарский язык и культура тщательно преподаются в школах? 

Гульназ: Преподавание татарского языка ведется с абсолютного минимума, так как я являюсь носителем татарского языка, мне обучение не составило никакого труда.

Я: Какие-нибудь забавные воспоминания из школы и университета? 

Гульназ: Скорее есть забавные факты из школы. Я обучалась в кадетском классе и мы носили специальную униформу, поэтому мы всегда выделялись на фоне других школьников. К нам всегда обращались, как кадеты.
Забавных историй в университете так много, что сразу вспомнить сложно... 
Вот так вот) 

Я: Большое спасибо за помощь! 

***** 

Mam nadzieję, że się podobało! Niedługo ciąg dalszy! 
Miłego! 
D.C. 

niedziela, 17 marca 2019

W 20 wesel dookoła Słowiańczyzny: cz. 4 (ślub po rusińsku)

Witam. No dobra... i tym razem jest niespodzianka... przyznam szczerze, że chciałabym, by to był zwyczaj, choć Rusini nie zawsze "wpisują" mi się w temat artykułu... niemniej, mam nadzieję, że będzie się podobać :)


******



Ślub po rusińsku


Tekst otrzymałam od przemiłej koleżanki Lei, Rusinki z Runiny we wschodniej Słowacji. 



Dzień ślubu zaczynał się tak, że drużki pomagały młodej ubrać się w suknię. W tym czasie młody u siebie w domu też się przebierał a w jego chacie gromadziła się rodzina i stare baby ze wsi. Jeśli młody miał siostrę (albo siostrzenicę), wiła mu ona wianek z barwinka z cerkwi, który wkładała mu na głowę. Najstarsza kobieta we wsi odmawia młodego za jego grzechy wobec ojca i matki, kiedy one klęczy przed nimi. Jaeśli mu wybaczają, wszyscy idą do młodej. Dziewczyna w sukni ślubnej też przeprasza rodziców. Kiedy młody przychodzi przed jej chatę, drzwi otwiera mu starosta, który ślub prowadzi. Ten pyta młodego, czemu przyszedł. Młody mówi, że idzie po dziewczynę. Starosta dwa razy otwiera mu drzwi i wskazuje mu drużkę i pyta, czy to jest jego dziewczyna. Młody mówi, że nie. Za trzecim razem starosta pokaże mu dziewczynę, ale powie, że nie puści jej ot tak. Młody daje za dziewczynę pieniądze. Dziś robi się tak, że obydwoje proszą u dziewczyny w domu. Po proszeniu idą do cerkwi gdzie jest służba. Kiedyś ludzie jechali do cerkwi jednym autobusem a drudzy ludzie zatarasowali drogę i puścili młodych dopiero, kiedy dostali butelkę z alkoholem. Po ślubnej służbie idą do sali, gdzie ludzie się goszczą. Przed wstępem do sali rozbijają talerz, który młody i młoda muszą pozamiatać. Kiefy zamiotą rozbity talerz, drużbowie i drużki rozkopują go na wszystkie strony. Po tym, jest gościna i zabawa. Przed północą, zaczynają się oczepiny (albo równo o północy). Młoda przebiera się w kostium. Przy oczepinach dziewczyna siedzi na środku sali, na krześle, gdzie prowadzą ją kobiety, które będą ją oczepiać. Dziewczyna ma na głowie welon. Baby sadzają ją na krzesło, tańczą dookoła niej i śpiewają. Potem zdejmują jrj welona a na głowę zakładają chustkę, która jest znakiem tego, że już jest żoną. Potem przychodzi młody i tańczą razem. Po tańcu z młodym, tańczą z młodą wszyscy, którzy są na ślubie potem śpiewa się "redowy". Muzycy śpiwają, kto tańczy z dziewczyną. Po tym, jak goście tańczą z dziewczyną, można jej zabrać na przykład fartuszek, czy czy buty, które ma po skończeniu redowego tańca. Dziewczyna  daje nagrodę temu, kto jej je przyniesie/odda. Po redowym świętuje się do rana.


******


Wersja rusińska:



Deň svaďby začinav tak, že družičky pomyhali moloduj vboloči sja do šat. Doty sja molodyj u sebe doma tyž vboľikav a v joho chyži sja stritla rodina i stary baby z valala. Keď mav molodyj sestru (abo sesternicu) vna mu uvila vinok z barvinka od cerkvi, kotryj mu dala na holov. Najstarša žena vo valaľi odprošuje molodoho za joho hrichy od ňaňka i materi, poky vun kľačiť pered nyma. Jak mu daduť odpušteňa, všytky jduť do molodoji. Nevista vo svadobnych šatoch tyž odprošuje rodiču. Keď prijde molodyj pered jiji chyžu, dveri mu vtvoriť starosta, kotryj svaďbu uvadžať. Ten sja prosiť molodoho, čomu prišli. Molodyj vydpoviduje, že jde po nevistu. Starosta mu dvaraz vtvoriť dveri a vkazuje mu družičky a prosiť sja, či je to joho nevista. Molodyj vydpoviduje, že ňe. Na treťyj raz mu starosta vkaže nevistu, ale povis mu, že ju nepustiť lem tak. Molodyj vybere piňazi a ty daje za nevistu. V dnešňuj dobi sja to robiť tak, že bidvoj sja odprosuvuť v nevisty doma. Po odprošovaňu sja jde do cerkvi, de je služba. Koly´s šli ľude do cerkvi na jednum autobusi a druhy ľude zatarasili puť, a svadobčanu pustili lem keď jim dali fľašku s alkoholom. Po svadobnuj službi sja šlo do saly, de sja ľude hosťjať. Pered vstupom do saly sja rozobje taňer, kotryj musjať molodyj i moloda zamitati. Jak zamitavuť rozbetyj taňer, družbove i družičky ho rozkopľuvuť na všytky strany. Po tum jde hostina i zabava. Pered puvnočou sja začinať čepeňa. (Dachto robiť i presni na puvnoč.) Moloda sa pereboloče do kroja. Pri čepčeňu sidiť nevista v seredini saly na stolci, de ju priveli ženy, šo ju buduť čipeti. Nevista maje na holovi partu. Baby ju posaďať na stulec a tancuvuť navkolo neji i spivavuť. Pak juj zložať partu a na holovu juj daduť chustku, kotra je znakom toho, že je vže voddatou ženou. Pak prijde molodyj a spolu tancuvuť. Po taňci s molodym tancuvuť s nevistou všytky šo suť na svaďbi, popri tum sja spivať redovyj. Muzikante spivavuť, chto s nevistou taňcuje. Popri tum jak taňcuvuť hostja s nevistou, juj možuť vzjati napriklad fartušok či bokanču, a ty sja po skončeňu rjadovoho dražať. Nevista pak daje odmenu tomu, chto juj jiji veci prinese/verne. Po redovum sja oslavľuje do rana.


******


To koniec. Ale chyba kaźdy wie, że nie całkiem :D Mam nadzieję, że mój plan wypali.


Miłego!

D.C.

W 20 wesel dookoła Słowiańszczyzny: cz. 3 (ślub po rosyjsku)

I ostania na tę chwilę część - rosyjski ślub!😃

Let's start! 

*****


Ślub po Rosyjsku 

Tekst otrzymałam od przemiłej koleżanki Katii z Moskwy😊 


Na Rusi obowiązkowe były obrzędy przygotowawcze, bez których ślub był niemożliwy. To, co przyjęto nazywać zaręczynami, składało się kiedyś z kilku obrzędów i mogło trwać przez dość długi czas, jeśli nie udało się porozumieć od razu. Jeśli chłopcu spodobała się dziewczyna prosił on swoich rodziców (ojca i ojca chrzestnego, rzadziej matkę i matkę chrzestną), by razem z nim poszli do domu tej dziewczyny i powiedzieli o jego zamiarze poślubienia jej. Nazywało się to ''swatanie''. Dwie rodziny spotykały się i pan młody prosił o rękę dziewczyny jej rodziców. Jeśli rodzice się zgadzali, ojciec wkładał prawą rękę dziewczyny w rękę pana młodego, powierzając ją w ten sposób temu mężczyźnie. Krewni pana młodego w tym przypadku byli ''swatami''. Czasem wspólnie z krewnymi (lub zamiast nich), szła swatka (lub swat, jeśli był to mężczyzna). Często swatka wynajmowana była za opłatą i mogła nie tylko iść swatać pewną dziewczynę, ale też wybrać dla chłopca odpowiednią kandydatkę spośród wszystkich, znanych jej niezamężnych dziewcząt w okolicy. Po swataniu ustanawiano ''drużbę'' pana i panny młodej. W tym celu rodziny odwiedzały się wzajemnie a cel tych odwiedzin był w tym, by pokazać dziewczynie i jej rodzinie, jak dobry jest jej przyszły mąż. Jakie bogactwa, lub umiejętności posiada, jakie ma zalety. Razem z tym, przyjęto obserwować dziewczynę: czy jest dobrą gospodynią, czy jest ładna, czy ma duży posag (pieniądze, przedmioty domowego użytku, zwierzęta gospodarskie, które rodzice dawali ''na użytek'' swojej córce. Pewien kapitał, który mógłby przydać się w nowym domu). Jeśli wszystkim wszystko podobało się w procesie oględzin, następny był obrzęd ''uścisku dłoni''. To jest, kiedy strony pana i panny młodej, ostatecznie dogadywali się w sprawie ślubu, o jego terminie, gościach, o tym, ile pieniędzy gotowi są dać krewni pana młodego, by zabezpieczyć dziewczynę itd. Kiedy umowa była zawarta, ojcowie uderzali się wzajemnie w ręce potwierdzając tym samym swoją zgodę. Później, wszystkie te trzy obrzędy zostały uproszczone i połączone w jeden. W XIX wieku, zaręczyny - był to przyjazd pana młodego do domu dziewczyny, by prosić o jej rękę jej rodziców. Przy tym samej dziewczyny mogło i nie być w domu. Jeśli rodzice zgadzali się na ślub, na etapie zaręczyn mogli omówić detale ślubu. Po zaręczynach organizowano ''zrękowiny'', kiedy chłopak i dziewczyna wymieniali się pierścionkami i mogli już oficjalnie uważać się za narzeczonego i narzeczoną. Po zaręczynach następował ślub w cerkwi. W dzisiejszych czasach, wszystkie procesy są bardzo uproszczone. Często młodzi ludzie mieszkają razem i po pewnym czasie decydują się pobrać. Niektórzy oficjalnie obwieszczają to w domu rodziców, inni po prostu informują swoich krewnych o zamiarze zawarcia małżeństwa. Oficjalnych norm, lub zestawu tradycji na tę okazję we współczesnej Rosji brak.

******

Wersja rosyjska:


На Руси обязательными были подготовительные обряды, без которых свадьба была невозможна. То, что принято называть помолвкой, состояло раньше из нескольких обрядов и могло занимать довольно долгое время, если не удалось договориться сразу. Если парню нравилась девушка, он просил своих родных (отца и крестного отца, реже мать и крестную) вместе с ним пойти в дом этой девушки и рассказать о его намерении жениться на ней. Это называлось «сватовство». Две семьи встречались и жених просил руки девушки у её родителей. Если родители давали согласие, то отец вкладывал правую руку дочери в руку жениха, передавая ее, таким образом, этому мужчине. Родные жениха в этом случае являлись «сватами». Часто вместе с родными (или вместо них) шла сваха (или сват, если это был мужчина). Часто сваху нанимали за определенную плату, и она не просто могла пойти сватать определенную девушку, но и выбрать для парня подходящую кандидатуру среди всех известных ей свободных девушек в округе. После сватовства устраивали «смотрины» жениха и невесты. Для этого семьи приходили друг к другу в дом и суть этого похода была в том, чтобы рассказать невесте и ее родне, чем хорош ее будущий жених. Какими богатствами или умениями обладает, какими качествами наделён. Вместе с тем, принятобыло смотреть на невесту: хорошая ли она хозяйка, красивая ли, большое ли у неё приданое (деньги, предметы домашнего быта, домашний скот, который родители невесты давали «впридачу» к своей дочке. Некий капитал, который пригодился бы в новом доме). Если всем все нравилось в процессе смотрин, то следующим был обряд «рукобитие». То есть, когда стороны жениха и невесты окончательно договаривались о свадьбе, о ее сроках, о приглашённых, о том, сколько денег родственники жениха готовы дать, чтобы обеспечить невесту, и тд). Когда договор был совершён, отцы ударяли друг друга по рукам, подтверждая таким образом своё согласие. Позже все эти три обряда упростились и соединились в один.В 19 веке помолвка - это приход жениха в дом к невесте с тем, чтобы просить ее руки у ее родителей. При этом самой невесты могло и не быть дома. Если родители соглашались на свадьбу, на этапе помолвки они могли оговорить детали свадьбы. После помолвки следовало «обручение», когда парень и девушка обменивались кольцами и могли уже официально считаться женихом и невестой.После обручения следовало венчание в церкви.В наше время все процессы сильно упрощены. Часто молодые люди живут вместе, и спустя какое-то время они решают пожениться. Некоторые делают официальное предложение в доме родителей, некоторые просто сообщают родным о намерении вступить в брак. Официальных норм или сетах традиций на этот счёт в современной России нет. 


***** 

Jak będzie się podobać, dopiszę jeszcze coś w tym stylu - składać zamówienia!!!! 
Miłego! 
D.C.

sobota, 16 marca 2019

W 20 wesel dookoła Słowiańszczyzny: cz. 2 (ślub po białorusku)

Druga część wywiadów ślubach😃Tym razem, ślub białoruski, mam nadzieję, że się spodoba!

Let's start! 

***** 


Ślub po Białorusku 

Tekst otrzymałam od przemiłej koleżanki Mili z Mohylewa we wschodniej Białorusi😊 


 

ZARĘCZYNY: 

Oczywiście, współczesny ślub mocno odróżnia się od tradycyjnego, ale wiele rzeczy robi się i teraz. Według tradycji, białoruski obrzęd weselny ma trzy etapy: przedślubny, sam ślub i poślubny. Istniały ścisłe ramy czasowe, kiedy odbywanie się uroczystości było zabronione ( nawet w dzisiejszych czasach wielu ludzi je wykonuje. I tak, zabraniano brać ślub podczas postu (na przykład my, także wybraliśmy czas po poście, chociaż ie braliśmy ślubu w cerkwi). Obrzęd weselny zaczynał się od swatania. Swatanie odbywało się w żartobliwej formie, z towarzyszeniem alegorycznych dialogów i miało za cel dogadanie się w sprawie ślubu. Zazwyczaj szło pięć-sześć osób: rodzice, rodzice chrzestni, bracia albo siostry, sam pan młody (ale czasem nie brał on udziału w swataniu). W innych rejonach odwrotnie, im więcej swatów - tym lepiej. Wszystko zaczynało się od żartobliwego dialogu między krewnymi panny młodej i swatami. Często wykorzystywano frazy typu "u was towar, u nas kupiec", ''mówią u was krówka dobra, to sprzedajcie", itd. Rodzie młodej decydowali, odmówić swatom, czy nie. Przy rozmowie swatów dziewczyna nie powinna być obecna. Kiedy prosili, by pokazać im narzeczoną, przyprowadzano czy to staruszkę, czy przebranego za dziewczynę chłopca. Matka dziewczyny starała się przygotować jak najwięcej wszelkich przysmaków, nawet, jeśli rodzina była nieduża, by nakarmić swatów. Zazwyczaj dzień rejestracji w urzędzie był dniem zaręczyn. Rodzice pana i pani młodych powinni pierwsi dowiedzieć się o zaręczynach swoich dzieci - to główny warunek tego obrzędu. Według białoruskiej tradycji, przyszły mąż prosił o rękę ukochanej jej ojca. Następnie odbywało się spotkanie rodziców z obu stron, dla omówienia szczegółów przyszłego wesela (wyliczenie liczby i składu gości, miejsca, organizacji wesela, omówić możliwe warianty pomocy młodym przez rodziców w pierwszej części, itd). Od tego momentu parę można nazywać panem i panną młodą. Przed tym, jak prosi o rękę u ojca, oczywiście mężczyzna zobowiązany jest spytać, czy dziewczyna się zgadza wyjść za niego za mąż. Tutaj nie ma jedynej recepty - każdy robi propozycje, jak pozwala fantazja i status materialny. Pierwsza tradycja związana ze ślubem - przyszły mąż nie powinien zobaczyć dziewczyny do ślubu (dokładniej, sukni ślubnej, albo dziewczyny w ślubnej sukni). Dzień ślubu zaczyna się od obrzędu wykupu dziewczyny. Podobny jest do targu: jeden bok powinien wziąć jak najwięcej za niezwykły towar, drugi - zbić cenę do minimum. Koleżanki dziewczyny wymyślają jak najwięcej różnych dziwnych zadań dla pana młodego. Jeśli ich nie wykona, czy się pomyli, powinien zapłacić, aby przejść dalej. Jeśli ''umowa'' odpowiada obydwu stronom, chłopak bierze dziewczynę za rękę i prowadzi ją do samochodu. W urzędzie żadnych szczególnych tradycji nie pamiętam... Dopiero, kiedy wychodzisz z urzędu obsypują cię ryżem i płatkami róży. W dawnym czasie był zwyczaj, by zaraz po ślubie odwiedzać groby przodków, które znajdowały się niedaleko świątyni. Potem tradycja ta zmieniła się i zaczęto odwiedzać kompleksy pamięci, pomniki, groby masowe. Również, młodzi jadą na wybrany most (gdzieś jest powiedziane, że trzeba przejść siedem mostów a pan młody powinien nieść dziewczynę na rękach, przechodząc je), wieszają na nim kłódkę a klucz wyrzucają w parku. My świętowaliśmy wesele w niewielkim miasteczku, gdzie żyją krewni męża. Kiedy podjechaliśmy do jego domu (był w sektorze prywatnym), sąsiedzi zagrodzili nam drogę. Nazywa się to ''łapaniem zająca''. Według legend i przesądów, jeśli ten zwierzak przebiegł drogę, lepiej zawrócić o domu - powodzenia ani w interesach ani w polowaniach nie będzie. Uważa się, że wykup młodych w postaci alkoholu, lub pieniędzy przyciąga pozytywne siły i odstrasza wszystkie negatywne. Na progu domu, lub kawiarni/restauracji gdzie odbędzie się wesele młodych wita się chlebem i solą z ikonami i życzeniami (nas powitali jego matka i dziadek). Kiedy młodzi pierwszy raz razem wchodzą do domu, to młoda - póki jest w domu nową osobą - powinna przejść przez prób, lub młody ją przenieść. Nasi przodkowie uważali, że pod progiem żyją duchy domowe, które ochraniają dom. W ten sposób trzeba pokazać duchom, że młoda - jest już swoją w domu. Także, podczas wesela ważne jest aby stać i siedzieć: dziewczyna musi znajdować się po lewej od chłopaka. Podczas uroczystości obowiązkowo odbywają się trzy rzeczy: kradną dziewczynie jej buty i zbierają pieniądze na chłopczyka i dziewczynkę. Myślę, że o tym wiesz już sama :) Kiedy pierwszy dzień zbliża się do końca, młodą wprowadzano w ''małżeństwo'': teściowa zdejmowała z jej głowy wianek, związywała włosy i zawiązywała na wierz białą chustkę. Od tego momentu młoda stawała się żoną.


***** 
Wersja białoruska: 



Вядома, сучасная вяселле моцна адрозніваецца ад традыцыйнай, але многія элементы выконваюцца і цяпер. Па традыцыі беларускі вясельны абрад праходзіў у тры этапы: предсвадебной, само вяселле і паслявясельныя. Існавалі строгія часовыя рамкі, калі ўрачыстасць праводзіць забаранялася (нават у нашы дні многія людзі выконваюць іх). Так забаранялась ажаніцца і выходзіць замуж падчас пастоў (напрыклад мы таксама выбіралі час пасля пасту, хоць мы ня ажаніліся ў царкве). Вясельны абрад пачынаўся са сватаўства. Сватанне адбывалася ў жартаўлівай форме, суправаджалася іншасказальнымі дыялогамі і ставіла на мэце дамовіцца аб шлюбе. Звычайна ішлі пяць-шэсць чалавек: бацькі, хросныя, браты або сёстры, сам жаніх (але часам ён не прысутнічаў на сватаўстве). У некаторых раёнах наадварот, чым больш сватоў - тым лепш. Пачыналася ўсё з жартаўлівага дыялогу паміж сваякамі нявесты і сватамі. Часта выкарыстоўваліся фразы тыпу «у вас тавар, у нас купец», «Кажуць, у вас цялушка добрая, то прадайце» і г.д. Бацькі малады вырашалі, адмовіць сватам ці не, ці запрасіць іх да хаты, ці не. Пры размове сватоў дзяўчына не павінна была прысутнічаць. Калі ж яны прасілі паказаць ім нявесту, то падводзілі ці бабулю, ці пераапранутага ў дзяўчыну хлопца. Маці нявесты старалася прыгатаваць пабольш усякіх прысмакаў, нават калі сям'я была небагатай, да накарміць сватоў. Як правіла, дзень падачы заявы ў ЗАГС і з'яўляецца днём заручын. Бацькі жаніха і нявесты павінны першымі даведацца аб заручыны сваіх дзяцей - гэта з'яўляецца галоўнай умовай дадзенага абраду. Па беларускай традыцыі будучы муж просіць рукі сваёй каханай ў яе бацькі. Потым арганізуецца сустрэча бацькоў з абодвух бакоў для абмеркавання дэталяў будучай вяселля (вызначыцца з колькасцю і складам гасцей, месцам правядзення, арганізацыяй вяселля, абмеркаваць магчымыя варыянты дапамогі бацькоў маладым у першыя часы і да т.п.). З гэтага моманту пару можна называць жаніхом і нявестай. Перад тым як папрасіць рукі ў бацькі, вядома ж мужчына абавязаны спытаць ці згодна дзяўчына выйсці за яго замуж :) тут няма адзінага рэцэпту - кожны робіць прапанову, як дазваляе фантазія і матэрыяльны дастатак :) першая традыцыя, звязаная з вяселлем, - будучы муж не павінен бачыць нявесту да вяселля (дакладней, вясельную сукенку або нявесту ў вясельнай сукенцы). Дзень вяселля пачынаецца з абраду выкупу нявесты. Ен падобен на  кірмаш: адзін бок павінен як мага больш узяць за незвычайны тавар, другі — да мінімуму збіць цану. Сяброўкі нявесты прыдумляюць як шмат больш розных незвычайных заданняў для жаніха. Калі ён не выконвае яго ці памыляецца, ён павінен заплаціць грошы, каб прайсці далей. Калі "здзелка" задавальняе абодва бакі, хлопец бярэ дзяўчыну за руку і вядзе яе да машыны. у загсе ніякіх асаблівых традыцый я не памятаю .. толькі пры выхадзе з загса цябе абсыпаюць рысам і пялёсткамі руж. У даўнія часы быў звычай адразу пасля шлюбу наведваць магілы продкаў, якія знаходзіліся недалёка ад храма. Потым традыцыя змянілася наведваннем мемарыяльных комплексаў, помнікаў, брацкіх магілаў. Таксама маладыя едуць да любога мосце (дзе-то кажуць, што трэба перайсці сем мастоў і жаніх павінен несці нявесту на руках, пераходзячы іх), вешаюць на яго замак і ключ выкідаюць ў раку. мы святкавалі вяселле ў невялікім мястэчку, дзе жывуць сваякі мужа. Калі мы пад'ехалі да яго дома (ён у прыватным сектары), суседзі перагарадзілі нам дарогу. Гэта называецца "злавіць зайца". Па павер'ях і прыметах, калі гэты звярок перабег дарогу, то лепш вярнуцца дадому - поспехі ні ў справах, ні ў паляванні не будзе. Лічыцца, што водкуп маладых у выглядзе спіртнога або грошай прыцягвае станоўчыя сілы і адпужвае ўсё адмоўнае. Ля парога хаты або кафэ/рэстарана, дзе ладзіцца вяселле, маладых сустракаюць хлебам-соллю, з іконамі і пажаданнямі (нас сустракалі яго маці і дзядуля). калі маладыя першы раз разам заходзяць у хату, то маладая — паколькі яна ў доме новы чалавек — павінна цераз парог пераступіць, або малады мусіць яе перанесці. Нашы продкі лічылі, што пад парогам жывуць духі дома, якія аберагаюць хату. Такім чынам трэба паказаць духам, што маладая — ужо свая ў хаце. Таксама падчас вяселля важна правільна стаяць і сядзець: нявеста мусіць знаходзіцца злева ад жаніха. падчас святкавання, абавязкова адбываецца 3 рэчы: крадуць нявесту, яе туфельку і збіраюць грошы на хлопчыка і дзяўчынку. Думаю, пра гэта ты ўсё ведаеш сама :) Калі першы дзень падыходзіў да канца, маладую пераводзілі ў «замужнюю»: свякруха здымала з ейнай галавы вянок, завязвала валасы і павязвала паверх белую хустку. З гэтага моманту маладая станавілася жонкай.

W 20 wesel dookoła Słowiańszczyzny: cz. 1 (ślub po ukraińsku)

Witam! Tym razem, idąc za pomysłem mojej Mamy (ja czasem mam problem z wymyśleniem😅) postanowiłam napisać o tradycjach ślubnych w państwach słowiańskich. Na razie będzie to tak, jak wcześniej - Rosja, Białoruś i Ukraina, ale kiedyś wrócę do tego i napiszę też o innych krajach! 

Let's start! 

***** 


Ślub po Ukraińsku 

Tekst otrzymałam od przemiłej koleżanki Oksany z Buczacza w Ukrainie Zachodniej😊 

 

ZARĘCZYNY: 

A więc, jeśli chodzi o wesela na Ukrainie, urządzane są one w różnych regionach w różny sposób a nawet teraz to już zupełnie nie takie wesela, co 10 lat temu. W telewizji jest nawet program o ukraińskich weselach, więc możesz zobaczyć. Nazywa się ''Cztery Wesela''. Ja mieszkam na zachodniej Ukrainie i dlatego u nas zazwyczaj bierzemy ślub w cerkwi. Po kolei. Na początku odbywa się swatanie. W dawnych czasach młody (narzeczony) posyłał do dziewczyny, jaka mu się spodobała swatów i, jeśli się zgadzała to wiązała ręczniki a jeśli nie, dawała im arbuza. Ale to wszystko było jeszcze w dawnych czasach a teraz po prostu robi się przyjęcie, ustala datę ślubu i już - wszyscy zaręczeni. Tydzień przed ślubem młody i młoda (narzeczony i narzeczona) idą zapraszać gości na wesele. U nas tak się mówi: Prosiła mama, tata, brat, siostra (kto mieszka razem w domu), żebyście wy przyszli do mnie na wesele. U nas młodzież za to daje pieniądze - młodemu na bukiet. Na głowie u młodej powinien być mały wianek z lewej strony, ponieważ nie jest jeszcze mężatką. Razem z nią idzie dwoje druhen. Tak jest u nas a w sąsiedniej wsi może być i 20 druhen, czy drużbów u młodego. Dzień przed ślubem, młoda idzie zapraszać popa na wesele, razem z drużkami, niesie trzy kołacze w chustkach. A starszy przed tym daje koguta. Także, w tym czasie, młody idzie prosić ''z weselem na wesele'' do krewnych młodej a młoda do jego rodziców, ale tak nie jest wszędzie. Dzień przed ślubem, chłopcy robią bramę z sosny dla młodej. Potem, za to młody daje im wykup. Jeśli robią wspólne wesele - to jeden wykup, jeśli każdy z nich bierze ślub osobno, to robią dwie bramy, każdemu oddzielnie. W dniu ślubu młoda może przewiązać drzewo ręcznikiem, by na wesele była ładna pogoda i może zaprosić swoje koty na wesele, kiedy prosi tydzień przed ślubem. Ślub zaczyna się od wykupu, potem młodzi proszą o błogosławieństwo. Młody prosi o błogosławieństwo swoich krewnych, u siebie w domu, śpiewając pieśni. Wychodzą na dwór i sypią pszenicą, wodą, pieniędzmi i ziołami. Na Czerniowszczyźnie wszyscy po kolei czeszą młodą grzebieniem, ale nie u nas. Rozbijają talerz na szczęście. Prawie tak samo i w domu narzeczonej, tylko młodzi są już razem. Potem ślub w cerkwi i wesele. 

***** 

Wersja ukraińska: 


Так от про весілля в Україні весілля справляють в ріних регіонах по різному і навіть зараз вже cовсім не ті весілля що були 10 років тому. На телебаченні навіть є програма про українські весілля, тож можеш подивитись Називається чотири весілля. Я живу на західній Україні і тому в нас зазвичай беруть ще й шлюб у церкві. По-порядку. Спочатку відбувається сватання. У давнину молодий (наречений) посилає до дівчини яка йому подобається сватів і якщо вона погоджується , то вяже рушники, а якщо ні, то дає гарбуза. Але це ще в старовину було, а зараз просто роблять готину, обговорюють дату весілля і от - всі заручини. За тиждень до весілля молодий і молода (наречений і наречена) ходять просити на весілля гостей. В нас так кажуть: Просила мама, тато, брат сестра (хто в домі разом живуть) щоб ви прийшли до мене на весілля. В нас молодій за це дають гроші - молодому на букет. На голові в молодої має бути маленький букет з лівого боку, бо вона ще не жоната. Разом з нею ідуть двоє дружок. Це внас так, а в сусідньому селі може і 20 дружок бути, чи дружбів у молодого.За день до весілля молода іде просити священника на весілля разом із дружками, несе три колачі в хустках. А староста перед цим дає когута. Також в той же час молодий іде просити "з весіллям на весілля" до родичів молодої, а молода до його родичів, але це не всюди так і майже немає.  За день до весілля хлопці роблять браму з соснини для молодої .Потім ім за це молодий дає викуп. Якщо роблять спільне весілля- то один викуп, якщо роблять весілля в кожного окремо, то роблять дві брамив кожного окремо.  В день весілля молода може перевязати дерево рушником, щоб на весіллі була гарна погода, а може попросити своїх кішок на весілля, коли просить за тиждень до весілля Починається весілля з викупу, потім молоді просять благословення. Молодий просить благословення в своїх родичі в у себе вдома, співають пісень. Виходять надвір і посипають пшеницею, водою, грошима і зеленню. На Чернівеччині усі чешуть молодого гребінцем по-черзі але не в нас. Розбивають тарілку на щастя. Майже теж саме і в домі нареченої тільки вже разом молодята. Потім вінчання в церкві і застілля.

*****

Jeśli się podobało, to spodziewajcie się następnych artykułów o ślubach😃
Miłego!
D.C.

wtorek, 12 marca 2019

Maselnica po białorusku!

Prosto na życzenie - kolejny artykuł o Maselnicy!😃 
Zapraszam do czytania! 

***** 

Za informacje oraz infografikę serdecznie dziękuję koleżance Darii z Mohylewa - czeluści białoruskiego internetu wciąż są dla mnie tajemnicą, więc pomoc była nieoceniona😉 

Daria: Na Białorusi świętują Maselnicę. Nie tak, jak kiedyś, ale świętujemy! Na Maselnicę zwykle pieczemy bliny, mamy też tradycję ''kolęd''. Jest to, kiedy ludzie przebierają się w kostiumy zwierząt i chodzą po domach aby śpiewać piosenki, życzyć szczęścia i dobrobytu. Ale teraz rzadko się to zdarza, ponieważ wszyscy mieszkają w mieszkaniach. Jeszcze, tradycyjnie pali się słomianą figurę, która symbolizuje zimę. Jeszcze w miastach często organizuje się jarmarki, gdzie można zjeść bliny, wypić i potańczyć. 

Infografika (pierwsza część): 


Tekst: 

Maselnica - słowiańskie święto pożegnania zimy i powitania wiosny. Nawet, po przyjęciu chrześcijaństwa w obrzędach świętowania Maselnicy zachowały się echa pogańskiej przeszłości. 
Maselniczny tydzień dzieli się na dwa okresy - wąski i szeroki. W wąskiej Maselnicy (pierwsze trzy dni) można zajmować się pracami domowymi. W szerokiej (z czwartku na niedzielę) zamiast pracy przychodzi odpoczynek, wesołość i spotkania z bliskimi. 


Poniedziałek: spotkanie Maselnicy:   

Dla tego dnia, ze słomy i starych ubrań robiono kukłę Maselnicy (Masljony, Mary), jką potem nabijano na kij i z piosenką obnoszono po wsi. 
Teść i teściowa odprawiali dziewczynę do jej rodziców a wieczorem sami przychodzili do nich w gości. 

Wtorek: żarty: 

Młodzież od rana organizowała zjazdy z gór, wszyscy się weselili, częstowali blinami. 
Przychodzili narzeczeni dziewcząt, by na Czerwoną Górkę (pierwsza niedziela po Wielkanocy), zorganizować wesele. 


Ciekawostka: 

Na wąską Maselnicę gospodyni piekła bliny żytnie, owsiane bądź jęczmienne, na szeroką - bliny z mąki gryczanej. 
Pan domu rozdzielał stos blin na cztery części, na krzyż. Każdy członek rodziny brał kawałek blina i jadł go z twarogiem, polany roztopionym masłem.


Środa: Łakomczuch:

Urządzano rodzinne uczty, w ten dzień przyjęte było jeść tyle, ile możesz. Teściowe zapraszały zięciów na bliny, młodzi przyjeżdżali do rodziców dziewczyny.


Ciąganie kłody:

Podczas maselnicznego tygodnia, dziewczyny przywiązywały do nieżonatych chłopców drewnianą kłodę - by pokazać, że do tego czasu są nieżonaci. Chłopak powinien ciągnąć ją póki nie wykupi się przysmakami, czy groszami. W ten sposób "karano" też czasem niezamężne dziewczyny.
Chłopcy z kłodami, przechodzący obok domu, gdzie mieszkała młoda dziewczyna, powinni byli koniecznie zajść do niej na poczęstunek. Nie zatrzymać się z kłodą, przed domem dziewczyny, oznaczało obrazę dla niej.
Na Witebszczyźnie małą kłodę z piaskiem można było założyć na szyję gospodarza domu, zwyczaj nakazywał mu wykupić się groszami, lub poczęstować gości.
Teraz, w niektórych miejscach, symboliczne ''kłody'' robi się ze słodyczy i pieczywa na wstążce, ozdabia własnoręcznie zrobionymi kwiatami.


Czwartek: Szeroki czwartek, razguł:

Prace się kończą i zaczyna się szeroka Maselnica. Młodzież jeździ konno, saniami a końską uprząż ozdabia się różnokolorowymi wstążkami i dzwonkami. Huśtało się na huśtawce, organizowano bitw na pięści, szturmowano śnieżne miasta. Wszyscy obowiązkowo zjeżdżali z ośnieżonych gór, śpiewali maselniczne piosenki.
Blinami częstowano wszystkich sąsiadów, przechodniów, jednookich starców i biedaków.
Odwiedzano babkę-położną, częstowano ją, eżdżono po wsi, zaprzęgano się do sań, zamiast koni.

Mądrość młodej:

Zamężne kobiety zbierały się w dużym towarzystwie i obchodzili domy. gdzie niedawno wydano za mąż córkę, śpiewali piosenki z życzeniami, by urodziła córkę, albo syna, gościli się a następnego dnia, ta sama grupa wiozła młodą żonę do karczmy, gdzie młody mąż wszystkich częstował.

Wytrząsanie poduszek:

Dla młodej żony był taki zwyczaj: zobowiązana była przygotować przybyłym koleżankom poczęstunek a, jeśli pożałowała go, goście brali jej poduszki i na saniach wozili je po wsi. Gospodyni zmuszona był biec za koleżankami i wykupywać swój skarb.



Piątek: Wizyta teściowej: 

Zięć zapraszał teściową na poczęstunek, teraz bliny w domu męża powinna smażyć jej córka. Teściowa mogła przyjść w gości do zięcia ze swoimi przyjaciółkami i krewnymi.

Ałlas, Ulas: 

Szeroki czwartek czasem nosił nazwę Ulasa, krowie, czy końskie święto, choć maselniczny tydzień nie zawsze wypadał w tym samym czasie, co Ulas (u katolików - 3 lutego, u prawosławnych - 24 lutego). Dzień Ulasa świętowano od pogańskich czasów, jako święto Welesa, kościół przyporządkował mu dzień chrześcijańskiego pokutnika Ulasa Sewastijskiego, jaki wśród ludzi uważany był za opiekuna zwierząt domowych.
W ten dzień obwożono młode konie i byki, pieczono bliny dla zwierząt domowych.

Sobota: wieczór szwagierek: 

Młoda dziewczyna zapraszał szwagierki w gości i koniecznie dawała im prezent.

Niedziela: Pożegnanie Maselnicy, Dzień Przebaczenia: 

W ognisku spalano kukłę Maselnicy, ognisko obowiązkowo palono na wzgórzu, popiół rozsypywano po polach. Spalanie kukły Maselnicy (symbolu zimy), oznaczało odejście, lub śmierć zimy.
Wzywano wiosnę i wyzywano Maselnicę, nazywając ją oszustką, łakomcą, blinożercą i innymi obraźliwymi określeniami.

Ciekawostka: 

Zjazd z góry na Maselnicę był koniecznością dla wszystkich młodych. Wierzono, że to radosne zajęcie będzie sprzyjać wzrostowi lnu: im dalej zjedzie na sankach młoda gospodyni, tym wyżej wzrośnie u niej len.
W ostatni dzień maselnicy wszyscy wybaczali jeden drugiemu krzywdy, wspominali zmarłych krewnych, chodzili na ich groby.
Wierzono, że w ten dzień, należy usiąść za stołem siedem razy - wszystkich czekał Wielki Post, jaki ciągnąć się będzie przez siedem tygodni. Czasem, pod koniec uroczystości Maselnicy resztki świątecznego jedzenia palono a sztućce i zastawę starannie myto.

***** 

CDN.😝

Mam nadzieję, że całość się spodobała! 
Miłego!
D.C.

Trzy filmy, jakie pomogą zrozumieć sytuację w Białorusi.

 Chyba powinnam jeszcze o tym wspomnieć. Po to, żeby udowodnić, że ta sytuacja nie zaczęła się dwa lata temu a wiele lat wcześniej. Szukałam...